centrum designu

Wykład „Estetyka ludzkiego śladu”.

Zapraszamy na wykład Ewy Klekot „Estetyka ludzkiego śladu”, który towarzyszy wystawie „Ludzie z fabryki porcelany”. Spotkanie odbędzie z 15 listopada o 18:00 w Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym Gdynia.

Ewa Klekot, antropolożka i kuratorka wystawy, opowie o projekcie w kontekście fenomenologii ludzkiego śladu – czyli tego, jak zetknięcie ze śladem pozostawionym przez ludzkie ciało działa na odbiorcę i dlaczego. Jaką rolę w tym wszystkim pełni człowiek, gdy mamy styczność z wyrobem przemysłowym. Spróbuje też skłonić słuchaczy do refleksji nad tym, komu i dlaczego serwis „Ślad człowieka” może się podobać lub nie podobać. 
Porcelana stołowa to specyficzny przedmiot użytkowy. Za jej specyfiką stoją zarówno mniej lub bardziej uświadamiane skojarzenia oparte na różnych narracjach, jak i rodzaj zmysłowych doznań, których dostarcza. Lśniąca i gładka powierzchnia porcelanowych naczyń budzi skojarzenia z czystością i doskonałością. Gdy palce czy wargi pozostawią na filiżance ślad, mamy ochotę wytrzeć je, usunąć, przywrócić doskonałość, zatrzeć ślady kontaktu z niedoskonałą, przemijającą ludzką cielesnością. Nie chcemy wiedzieć, kto i ile razy przed nami filiżankę dotykał.

Praktycznie od początku istnienia porcelana bywała traktowana jako przedmiot kolekcjonerski, a jej wartość konstruowano w kategoriach estetycznych. Jako jeden z egzotycznych dóbr luksusowych, pożądanych przez nowożytny Zachód, stała się symbolem statusu. Utowarowienie jej lśniącej powierzchni i kruchości, połączone z przemysłowym wytwarzaniem, uczyniły z porcelanowej zastawy doskonały przedmiot fetyszyzacji. Proces jej produkcji siłą rzeczy staje się więc enigmą, a miejscom, w których powstaje i umiejętnościom potrzebnym, by mogła zaistnieć, użytkownicy i kolekcjonerzy porcelanowych filiżanek i półmisków nie poświęcają specjalnej uwagi. Wytwórnia ma jedynie znaczenie jako znak umieszczony na spodniej stronie naczynia – marka, która je datuje i określa jego wartość.

Naczynia z serii „Ślad człowieka” powstały na fabrycznej linii produkcyjnej, wykonane przez robotników pracujących w rękawiczkach, których palce zanurzono w solach kobaltu. Gdy na kolejnych etapach produkcji biorą do ręki naczynie – zostaje ślad. Chwyt jest zawsze pewny i celowy, lecz za każdym razem ślady układają się nieco inaczej. Ślad dotyku pozostaje prawie niewidoczny aż do czasu wypału, gdy kobalt staje się ciemnoniebieski. W ten sposób porcelana ujawnia swego wytwórcę, którego zwykle w przemysłowych wyrobach nie widać.
 
 
Ewa Klekot - antropolożka, tłumaczka, kuratorka. Wykłada na Uniwersytecie Warszawskim i w School of Form w Poznaniu, współpracuje z Muzeum Warszawy; przewodnicząca Rady Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie; członkini zarządu Société Internationale d’Ethnologie et de Folklore. Zajmuje się antropologicznymi badaniami dziedzictwa i muzeum, antropologią designui sztuki, zwłaszcza społecznym konstruowaniem sztuki ludowej i prymitywnej, a także materialnością i wartościowaniem rzeczy uznawanych zadesign, sztukę, zabytek, eksponat muzealny. W badaniach etnograficznych interesuje się potencjałem badania przez praktykę. W latach 2016-18 kierowniczka projektu badawczego „Ludzie z fabryki porcelany”, finansowanego ze środków NPRH, w ramach którego powstał serwis „Ślad człowieka”.  

organizator: Gdynia | PPNT Gdynia | Centrum Designu

kiedy?

15.11.2018 | godz. 18:00 

gdzie? 
PPNT Gdynia | budynek III 
sala kinowa
al. Zwycięstwa 96/98, Gdynia